اساسنامه ستاد راهبری احکام دین حوزههای علمیه
مقدمه
با توجه به نیاز جامعه اسلامی به فرهنگسازی و اجرای احکام اسلامی در همه سطوح جامعه و با وجود دستورات صریح الهی در قرآن و روایات، منویات امامین انقلاب، بیانات و فتاوای مراجع عظام تقلید، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اسناد بالادستی حوزههای علمیه و همچنین با توجه به هجمه دشمنان اسلام به دین مبین اسلام و وظایف حوزههای علمیه در مبارزه با این هجمهها و پیگیری اجرای احکام الهی، با درایت مدیر محترم مرکز مدیریت حوزههای علمیه و دغدغه برخی از طلاب حوزوی، مجموعهای با عنوان «ستاد راهبری احکام دین» به منظور متولی انجام هماهنگیها و پیگیری امور آموزش، پژوهش، تبلیغ، پاسخگویی به سوالات شرعی و مطالبهگری اجرایی شدن احکام دین طبق مشخصات و شرایط پیش بینی شده در این اساسنامه تشکیل میگردد.
فصل اول: کلیات
ماده۱) اختصارات
- مرکز مدیریت: مرکز مدیریت حوزههای علمیه
- ستادهای راهبری: ستادهای راهبری مرکز مدیریت حوزههای علمیه
- ستاد: ستاد راهبری احکام دین
ماده۲) تعاریف
- احکام دین: به مجموعه مقررات و دستورالعملهای زندگی فردی و اجتماعی انسان که دین اسلام تعیین کرده اطلاق میشود و همه دستورهای عبادی، سیاسی، اقتصادی، خانوادگی، قضایی و … را شامل میشود که به آن «احکام شرعی»، «احکام اسلامی» یا «احکام الهی» هم میگویند و جامعه اسلامی مکلف به اجرای آن است.
- دانشآموخته: به آن دسته از طلاب و فضلایی گفته میشود که یکی از سطوح تحصیلی ۱ ،۲ ،۳ و بالاتر را گذرانده یا در یکی از رشتههای تخصصی یا دانشگاهی(متناسب با کارکردهای حوزه علمیه) فارغ التحصیل شده باشد.
- دبیر ستاد: فردی است که با پیشنهاد ستادهای راهبری و به موجب حکم مدیر محترم مرکز مدیریت، به منظور پیگیری اقدامات ستاد در چارچوب سیاست ها و برنامههای ستادهای راهبری فعالیت میکند.
- دستگاههای اجرایی: به تمامی وزارتخانهها، سازمانها، مؤسسات، شرکتهای دولتی و سایر واحدهایی گفته میشود که به نحوی از بودجۀ عمومی کشور استفاده نمایند.
- دفتر: عنوانی است که برای برخی از بخشها و یا قسمتهای اصلی در ردیف اول زیرمجموعه دبیرخانه ستاد تعریف شده است.
- راهبری: هدایت و راهنمایی کردن برای رسیدن به هدفی که در این اساسنامه مشخص شده است.
- ستاد: مجموعهای حوزوی، غیرانتفاعی، غیردولتی و غیرحزبی است که صرفا در جهت تحقق هدف مشخص شده در این اساسنامه تشکیل شده است.
- شورای تخصصی: شورای تخصصی ترکیبی است از دبیر ستاد، مسئول دفتر، شعبه و یا یکی از ردههای مستقل به همراه کارشناسان دیگری که طبق ضوابط ستاد تعیین میشوند و در رابطه با موضوعات تخصصی همان دفتر، شعبه یا رده مستقل، در چارچوب اختیارات تصمیمگیری میکنند.
- شورای مرکزی: ترکیبی است از اعضای حقیقی و حقوقی که با پیشنهاد ستادهای راهبری و به موجب حکم مدیر محترم مرکز مدیریت در چارچوب سیاست ها و برنامههای ستادهای راهبری فعالیت میکنند.
- کارکنان: به افرادی که به صورت افتخاری یا حقالزحمهای پاره وقت و یا تمام وقت با ستاد همکاری میکنند، کارکنان گفته میشود.
- کانون دانشآموختگان: مجموعهای است که گروهی از دانشآموختگان حوزوی با محوریتهایی چون واحدهای حوزوی، محل سکونت، عرصه خدمت، محل تولد، رشته تحصیلی گردهم میآیند و بر اساس آییننامهای مشخص، فعالیت میکنند.
ماد۳) هدف
اجرایی شدن احکام الهی در جامعه اسلامی
ماده۴) منظور
- فرهنگسازی و ترویج عمومی اجرای احکام الهی در جامعه اسلامی
- گسترش و پیشبرد ارتقای اجرای احکام دین از لحاظ کمی و کیفی
- بسترسازی و هماهنگی برای رصد، پاسخگویی، آموزش، پژوهش، مطالبهگری و نظارت بر اجرای احکام اسلامی در جامعه
- شناسایی متخصصین و دانشآموختگان حوزوی برای پیگیری امور اجرای احکام دین در جامعه
- تهیه اسناد راهبردی و طرحهای کاربردی پیشنهادی به مبادی ذی ربط برای اجرایی شدن احکام دین در جامعه
ماده ۵) استنادات
- آیات و روایات
- بیانات امامین انقلاب
- بیانات و فتاوای مراجع عظام تقلید
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
- قوانین مجلس شورای اسلامی
- اسناد بالادستی حوزههای علمیه
- سند جامع علمی کشور
- نقشه مهندسی فرهنگی کشور
- بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی
ماده۶) دامنه فعالیت
- حوزههای علمیه
- دستگاههای اجرایی
- آحاد مردم
- سطح بین الملل
ماده۷) ماهیت
ستاد، مجموعهای حوزوی، مردم نهاد، غیر دولتی، غیر حزبی، غیر انتفاعی و پایبند به قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.
ماده۸) مکان
مکان ثابت ستاد در شهر مقدس قم قرار دارد و میتواند در دیگر شهرها نیز شعبه داشته باشد.
ماده۹) مدت
مدت فعالیت ستاد مطابق با حکم مدیر محترم مرکز مدیریت است.
ماده۱۰) وابستگی
ستاد، وابسته و تابع مرکز مدیریت حوزههای علمیه است که «ستادهای راهبری» به عنوان مرجع ستادی آن محسوب میشود.
ماده ۱۱) موضوع فعالیت و وظایف ستاد
- شناسایی، ظرفیت سنجی، شبکه سازی، هویت بخشی، حمایت، هماهنگی، اطلاع رسانی، راهبری و تقویت سازمان ها، نهادها، مراکز و تشکل های مرتبط در زمینه اجرای احکام دین در سطح ملی و بین المللی؛
- شناسایی، جذب، سازماندهی، حفظ انسجام، حمایت و بکارگیری دانشآموختگان حوزوی و متخصصین مرتبط با اجرای احکام به منظور آموزش، پژوهش، تبلیغ، پاسخگویی، فرهنگ سازی، مطالبه گری و هر مورد دیگری که به اجرای احکام الهی در سطح ملی و بین المللی کمک میکند.
- بستر سازی، تسهیل امور، ایجاد هماهنگی و تعامل و تحکیم روابط بین مجموعههای حوزوی، دفاتر مراجع عظام تقلید، دستگاههای اجرایی، نهادها و تشکل های دینی و مردمی در زمینه آموزش، پژوهش، تبلیغ، پاسخگویی، فرهنگ سازی و مطالبه گری برای اجرای احکام الهی؛
- نیازسنجی، امکان سنجی، اولویت سنجی، نظارت و ارزیابی امور مربوط به اجرای احکام دین و پیگیری رفع موانع به منظور اجرایی شدن احکام الهی در جامعه اسلامی؛
- تدوین حدود شرعی در زمینههای مختلف جامعه به مراکز ذی ربط و همچنین ارائه طرحها و لوایح پیشنهادی به مجلس و دولت در زمینه اجرای احکام دین در کشور؛
- هماهنگی و پیگیری اعزام کارشناسان و متخصصین احکام در فضای حقیقی و مجازی در زمینه آموزش، پژوهش، ترویج احکام و پاسخگویی تخصصی به سوالات شرعی در سازمان ها، نهادها، تشکل ها و فعالیت های مختلف از جمله اربعین، مدارس، دانشگاهها، مساجد، بازار و …؛
- جذب منابع انسانی، مالی، تجهیزاتی، خدماتی، اماکن و حمایتی حاکمیتی، حوزوی، مردمی، افتخاری، موقوفات، نذورات و …. برای کمک به اشاعه و اجرای احکام الهی؛
- تهیه و راهبری طرحهای کاربردی و توسعهای جذاب، گسترش خدمات عمومی دینی به منظور پیشبرد عملکرد فعالیت های مربوط به اجرای احکام شرعی در فضای حقیقی و مجازی(حامل و برخط) و فراگیری آن در خانوادهها و جامعه اسلامی؛
- هماهنگی و پیگیری تأمین، تألیف، ترجمه، چاپ و انتشار نشریات و کتاب های مکتوب و دیجیتال و تهیه یا تولید نرم افزار، پایگاه اطلاع رسانی، سامانههای الکترونیکی و …. در عرصه مرتبط با ترویج یا اجرای احکام الهی در جامعه اسلامی؛
- هماهنگی و پیگیری تامین محتوا و آموزش احکام شرعی مورد نیاز دانش آموزان، دانشجویان، طلاب و همچنین پیگیری راه اندازی رشتههای عمومی و تخصصی احکام مورد نیاز جامعه در دانشگاهها و حوزههای علمیه؛
- تدوین خط مشی ها و پیگیری برگزاری دورههای عمومی و تخصصی احکام دین برای همه اقشار در حکومت و جامعه اسلامی از مبادی رسمی و قانونی کشور؛
- گردآوری و توزیع اطلاعات مرتبط با احکام الهی به منظور اطلاع رسانی عمومی و تخصصی به آحاد جامعه در زمینه تازه ترین اخبار، دستاوردها، فعالیت ها و موضوعات مربوط به احکام شرعی در سطح ملی و بین المللی؛
- هماهنگی و پیگیری برگزاری همایش، نشست علمی، نظرسنجی، کرسی آزاداندیشی، کرسی علمی و موارد مشابه مرتبط با ترویج و اجرای احکام الهی در جامعه؛
فصل دوم: ارکان و ساختار ستاد
ماده۱۲) ارکان ستاد
- شورای مرکزی
- دبیرخانه
ماده۱۳) ساختار ستاد
- شورای مرکزی
- دبیرخانه
- دفاتر، شعب و ردههای مستقل
- کانون دانشآموختگان
فصل سوم: شورای مرکزی ستاد
ماده۱۴) ترکیب اعضای شورای مرکزی
الف) حقیقی: افرادی مستقل، مؤثر و توانمند که با پیشنهاد ستادهای راهبری و حکم مدیر محترم مرکز مدیریت در راستای رسیدن به هدف ستاد تعیین میشوند.
ب) حقوقی: مسئولین یا نماینده دستگاههای اجرایی، نهادهای حوزوی و یا مردمی که با پیشنهاد ستادهای راهبری و حکم مدیر محترم مرکز مدیریت در راستای رسیدن به هدف ستاد تعیین میشوند.
ماده۱۵) وظایف شورای مرکزی
- تشکیل جلسات دورهای و یا موردی برای تصویب پیشنهادهای جمع بندی شده از سوی دبیر ستاد؛
- بررسی و تصویب ساختار سازمان، طرحها و برنامههای پیشنهادی ارائه شده از سوی دبیر ستاد؛
- حمایت معنوی و فکری برای اجرای برنامههای ابلاغی از سوی ستادهای راهبری؛
- همکاری و همفکری برای ارائه برنامههای پیشنهادی به ستادهای راهبری؛
- بررسی گزارشهای دورهای و یا موردی از سوی دبیر ستاد؛
- بررسی و نظارت بر تامین و جذب منابع مالی، انسانی، تجهیزات، مکان و دیگر ملزومات ستاد؛
- تصویب سیاست های کلان، برنامههای راهبردی و سالانه ارائه شده از سوی دبیر ستاد؛
ماده۱۶) ضوابط و مقررات شورای مرکزی
- لازم است برای پیگیری امور ستادی، جلسات شورای مرکزی به طور مستمر تشکیل و گزارش آن به ستادهای راهبری ارسال گردد.
- جلسات عادی شورای مرکزی با تعداد نصف بعلاوه یک نفر و جلسات فوقالعاده با تعداد حداقل دو سوم اعضا رسمیت مییابد.
- موضوعات مطرح شده در جلسات عادی و فوقالعاده با تعداد نصف بعلاوه یک رأی حاضرین در جلسه مصوب خواهد شد.
- در جلسات عادی شورای مرکزی، موضوعات جاری و عادی ستاد، و در جلسات فوقالعاده، تغییرات مربوط به اساسنامه ستاد بررسی و تصویب خواهد شد.
ماده۱۷) وظایف دبیر ستاد
- هماهنگی و تعامل با مجموعههای حوزوی، دستگاههای اجرایی، نهادها و تشکل های مردمی؛
- پیگیری برگزاری جلسات شورای مرکزی و پیگیری اجرای مصوبات؛
- جمع بندی پیشنهادهای تخصصی از زیرمجموعه ستاد و طرح در شورای مرکزی؛
- نظارت بر عملکرد ردههای زیر مجموعه دبیرخانه ستاد؛
- تنظیم و ارائه گزارشهای لازم برای ارائه به شورای مرکزی، ستادهای راهبری و مراجع ذیصلاح؛
فصل چهارم: شوراهای تخصصی
ماده۱۸) ترکیب شوراهای تخصصی
- دبیر ستاد(رئیس شورا)
- مسئول دفتر، شعبه یا رده مستقل مربوط(دبیر)
- کارشناس/کارشناسان موضوعی(مدعو)
- کارشناس دفتر، شعبه یا رده مستقل مربوط(عضو)
- مسئول دفتر اداری مالی(عضو)
- مسئول دفتر طرح و برنامه(عضو)
ماده۱۹) وظایف شوراهای تخصصی
- بررسی فعالیت ها و برنامههای جاری محوله؛
- بررسی مشکلات و مسایل پیش بینی نشدهاحتمالی؛
- بررسی و تصویب ایدهها و طرحهای پیشنهادی در جلسه؛
- انجام هماهنگی های لازم در امور مربوط به شورا؛
ماده۲۰) ضوابط و مقررات شوراهای تخصصی
- دبیر مربوط متناسب با وظایف محوله موضوعات مدنظر را در شورای تخصصی مطرح و پس از تصویب و برنامهای کردن آن، برای اجرا پیگیری مینماید.
- تصویب میزان هزینه موردنیاز و بودجۀ فعالیت یا برنامه پیشنهادی یا درخواستی باید بر اساس نرم مصوب ستاد باشد.
- در صورت نیاز به بررسی کارشناسی بیشتر و استفاده از نظرات متخصصین امر، شورا میتواند دستور تشکیل کارگروه تخصصی برای موضوعی خاص را بدهد.
ماده ۲۱) وظایف دبیران شوراهای تخصصی
- هماهنگی برگزاری جلسات و اطلاع رسانی حداقل یک روز کاری قبل از برگزاری جلسات؛
- ارائه گزارش اقدامات انجام شده در جلسات و ارائه پیشنهادهای مربوط با توجه به دستور جلسه؛
- پیگیری مصوبات جلسات تا حصول نتیجه در زمان بندی مشخص شده در صورتجلسات؛
فصل پنجم: بودجه و اعتبارات
ماده ۲۲) بودجه و اعتبارات
بودجه و اعتبارات ستاد براساس نیاز و سیاست های ابلاغی ستادهای راهبری حوزه، از سوی ستاد پیشنهاد و پس از تأیید آن توسط ستادهای راهبری حوزه، از منابع حوزه علمیه، جذب کمک های مردمی، نذورات و منابع وقفی و یا کمک های حاکمیتی تأمین خواهد شد.
فصل ششم: انحلال ستاد
ماده ۲۳) انحلال ستاد
- انحلال ستاد با پیشنهاد ستادهای راهبری و دستور مدیر محترم مرکز مدیریت میسر خواهد بود.
- شورای مرکزی یا دبیر ستاد نمیتوانند رأسا اقدام به انحلال ستاد نمایند.
- در صورت انحلال ستاد، کلیه موقوفات، تجهیزات و اقلامی که به نام ستاد راهبری تهیه و تامین شده است در اختیار ستادهای راهبری و یا مرکز مدیریت قرار میگیرد.
فصل هفتم: اصلاح و بازنگری اساسنامه
ماده ۲۴) اصلاح و بازنگری اساسنامه
۱- در صورت نیاز و ضرورت و بنا به تشخیص شورای مرکزی، این اساسنامه مورد بازنگری قرار میگیرد.
۲- در صورت نیاز به بازنگری، لازم است در جلسه فوقالعاده شورای مرکزی مواردی که نیاز به بازنگری دارد به رأی گذاشته شود و در نهایت به تصویب ستادهای راهبری نیز برسد.
۳- در صورت نیاز به اصلاح اساسنامه، نیاز به رأی حداقل دو سوم اعضاء است.
